Дали најдоброто вино мора да има плутен затворач? Или, пак, навојните и стаклените затворачи одамна ја презедоа предноста? Одговорот не е едноставен. Денес, затворачот не е само завршен елемент на шишето, туку важен дел од винарската филозофија, кој директно влијае врз зреењето, трајноста и карактерот на виното.
Во современото винарство, изборот на затворач е стратешка одлука. Различните технологии им овозможуваат на винарите прецизно да го контролираат контактот на виното со кислородот, а со тоа и начинот на кој тоа ќе се развива со текот на времето.
Според процените, во светот секоја година се произведуваат околу 18 милијарди шишиња вино. Од нив, приближно 12 милијарди се затворени со плута, околу 4 милијарди со навоен затворач (screw cap), а преостанатите 2 милијарди користат други видови затворачи, како стаклени или крунски.
Плутата и понатаму е најпрепознатливиот затворач за вина што се наменети за подолго зреење. Нејзината природна еластичност и порозна структура овозможуваат контролирана микрооксигенација – минимален доток на кислород што му помага на виното постепено да созрева и да развива посложени ароми.
Постојат неколку видови плутени затворачи:
Плутата е природен и обновлив материјал, а во земји како Франција, Италија и Шпанија и понатаму претставува стандард за премиум вина. Истото важи и за голем дел од американскиот и кинескиот пазар, особено кога станува збор за вина од највисоката категорија.
Австралија и Нов Зеланд одамна покажаа дека квалитетното вино не мора задолжително да биде затворено со плута. Денес повеќе од 70 проценти од вината на овие пазари користат навоен затворач.
Промената започна во 2000 година, кога производителите во австралиската винска област Клер Вали почнаа масовно да ги заменуваат плутените затворачи поради честите проблеми со нивниот квалитет. Првите тестирања биле направени со ризлинг – сорта исклучително чувствителна на аромите – а резултатите биле толку успешни што технологијата брзо се проширила.
Во тоа време бројни винари претрпеле огромни загуби поради неисправни плути. Еден од најпознатите примери е италијанскиот винар Елио Алтаре, кој во 1997 година изгубил дури 80 проценти од своето производство на Бароло.
Навојниот затворач е алуминиумска капсула со специјална внатрешна облога што овозможува контролирано затворање и ги зачувува свежината и овошните ароми на виното.
Важно е да се нагласи дека типот на затворач нема никаква врска со квалитетот на виното. Денес многу врвни светски вина се полнат и со навојни затворачи.
Крунскиот затворач (crown cork), патентиран во САД уште во 1892 година, најчесто се користи во производството на пенливи вина.
Последниве години повторно стана популарен благодарение на растечката популарност на pet-nat вината (pétillant naturel) – природно пенливи вина што ферментираат директно во шишето.
Овие вина содржат природен талог и обично се отвораат внимателно за да не се изгуби притисокот и да не се разлее содржината.
Стаклените затворачи претставуваат компромис меѓу традиционалната плута и навојниот затворач. Особено се популарни кај германските и австриските винарии, каде што најчесто се користат за свежи вина што се консумираат додека се млади.
Херметичкото затворање го обезбедува специјален пластичен прстен што не доаѓа во контакт со виното.
Идеален затворач не постои. Постои само затворач што најдобро одговара на стилот и намената на виното.
Плутата останува незаменлива за вина што созреваат со години, додека навојните, стаклените и крунските затворачи се одличен избор за свежи, ароматични и природни вина.
Во современото винарство, затворачот одамна престана да биде само технички елемент. Тој стана дел од идентитетот на виното – подеднакво важен како сортата, тероарот и филозофијата на винарот.
Текст: Светислав Стојановиќ
Зошто сè уште го избегнуваме најевтиното вино?
Природните вина повеќе не се резервирани само за специјализирани вински барови и ентузијасти. Денес сè повеќе новоотворени ресторани ги вклучуваат во своите вински карти, следејќи ја побарувачката на гостите за автентични вкусови, локални приказни и поодржливо производство.
Винската индустрија се менува побрзо од кога било. Потрошувачите сè повеќе бараат автентични локални вина, премиум искуства и безалкохолни алтернативи, а винариите и рестораните веќе се прилагодуваат на новите навики.
Современите љубители на вино повеќе не бараат само квалитет во шишето – тие сакаат приказна, лице и автентично искуство. Винарите, нивните семејства и процесот зад создавањето на виното стануваат еднакво важни како и самиот вкус.
Дознајте ги први сите новитети, ексклузивни понуди и настани!
