Јадете јајца секој ден? Еве како навистина влијаат врз холестеролот и здравјето на срцето

Јајцата се чест избор за појадок, но поради холестеролот што го содржат, многумина се прашуваат дали секојдневното консумирање може да му наштети на срцето. Едно големо јајце содржи околу 185 милиграми холестерол, но холестеролот од храната не влијае подеднакво врз сите луѓе.

Кај повеќето здрави луѓе, умереното консумирање јајца како дел од разновидна и урамнотежена исхрана обично не претставува значителен ризик за здравјето на срцето. Сепак, луѓето со одредени здравствени состојби треба да бидат повнимателни.

Како јајцата влијаат врз холестеролот?

Кога внесуваме холестерол преку храната, црниот дроб може да ја намали сопствената продукција. Поради овој механизам, холестеролот од храната кај многу луѓе нема големо влијание врз неговото ниво во крвта.

Едно истражување покажало дека консумирањето две јајца дневно, во комбинација со исхрана со малку заситени масти, не довело до зголемување на ЛДЛ-холестеролот во споредба со помал внес на јајца. Истражувачите посочуваат дека заситените масти често имаат поголемо влијание врз нивото на ЛДЛ-холестеролот отколку холестеролот внесен преку храната.

Сепак, реакцијата е индивидуална. Кај некои луѓе јајцата може благо да го зголемат ЛДЛ-холестеролот, познат како „лош“, но истовремено може да го зголемат и ХДЛ-холестеролот, познат како „добар“. И покрај тоа, покачениот ЛДЛ-холестерол останува важен фактор на ризик за срцеви и крвносадови заболувања.

Кој треба да внимава колку јајца јаде?

Посебно внимание се препорачува кај луѓето со дијабетес, постојни срцеви и крвносадови заболувања или фамилијарна хиперхолестеролемија – наследна состојба што предизвикува многу високо ниво на холестерол.

Ако припаѓате на некоја од овие групи, најдобро е со лекар или нутриционист да разговарате за количината и зачестеноста на консумирање јајца. Препораката треба да се приспособи на вашите резултати, здравствена состојба и целокупната исхрана.

Дали јајцата се подобар избор од сланината и колбасите?

Кога станува збор за здравјето на срцето, не е важен само холестеролот што го содржи една намирница, туку и количеството заситени масти. Јајцата содржат значително помалку заситени масти од сланината и многу видови колбаси.

Покрај тоа, тие се хранливи и обезбедуваат квалитетни протеини, витамин Б12, витамин Д, селен и холин. Холинот е важен за нормалното функционирање на мозокот и црниот дроб, додека протеините придонесуваат за одржување на мускулната маса.

Затоа, јајцата можат да бидат дел од здравата исхрана, особено кога се комбинираат со зеленчук, мешунки и интегрални житарки, наместо редовно да се јадат со преработени месни производи.

Дали секојдневното јадење јајца го зголемува крвниот притисок?

Научните истражувања за поврзаноста меѓу консумирањето јајца и високиот крвен притисок сè уште не даваат еднозначен одговор.

Јајцата можат да бидат дел од ДАШ-исхраната, начин на исхрана што често се препорачува за луѓето со покачен крвен притисок. Помало истражување од 2025 година покажало дека секојдневното консумирање јајца во рамките на ваква исхрана не ги влошило испитуваните показатели за здравјето на срцето.

Од друга страна, некои набљудувачки истражувања забележале поврзаност меѓу почестото консумирање јајца и повисокиот ризик од хипертензија. Сепак, ваквата поврзаност не докажува дека јајцата директно предизвикуваат висок крвен притисок. Врз резултатите можат да влијаат и други фактори, како целокупната исхрана и животните навики.

Како да ги подготвувате јајцата на поздрав начин?

Ако сакате да јадете јајца, а истовремено внимавате на холестеролот и крвниот притисок, важни се и начинот на подготовка и храната со која ги комбинирате.

• Изберете варени или поширани јајца. Добра можност се и јајцата подготвени со мала количина маслиново масло, наместо со многу путер.
• Комбинирајте цело јајце со дополнителни белки. Така можете да внесете повеќе протеини со помалку холестерол отколку ако употребите неколку цели јајца.
• Додајте зеленчук и интегрален леб. Овие намирници придонесуваат за побалансиран оброк.
• Ограничете ја солта и преработеното месо. Сланината и колбасите често содржат многу сол и заситени масти, па не се најдобриот избор за секојдневна комбинација со јајца.

На крајот, за здравјето на срцето не е пресудна само една намирница, туку целокупниот начин на исхрана. Разновидното мени со зеленчук, овошје, интегрални житарки, мешунки и незаситени масти има важна улога во одржувањето на здравјето. Јајцата можат да бидат дел од таквото мени, но количината треба да се приспособи на индивидуалните потреби, особено ако веќе имате покачен холестерол или висок крвен притисок.