Запознајте се со овие италијански гастрономски правила пред следното патување во Италија
Да го кажеме очигледното – Италијанците многу сериозно го сфаќаат јадењето и пиењето. Уште старите Римјани произведувале вино и приредувале раскошни гозби, што значи дека Италијанците ја усовршуваат културата на трпезата повеќе од 2.000 години. Ако сте поминале извесно време во Италија, сигурно сте забележале дека постојат многу непишани правила кога станува збор за времето на оброците, однесувањето во ресторан и, секако, вистинскиот момент за капучино. Пред следното патување, вреди да ги научите овие неофицијални правила за јадење и пиење во Италија.
Типичен италијански појадок е капучино или еспресо со корнето (италијанска верзија на кроасан) или некое друго печиво, кое најчесто се јаде стоејќи покрај шанкот во кафуле. Корнети има речиси насекаде – обични или полнети со џем, крем или Нутела.
Секој регион има свои препознатливи специјалитети кои вреди да се пробаат: во Рим тоа е маритоцо – меко лепче полнето со шлаг, во Неапол и на Амалфискиот брег сфољатела – печиво во форма на школка со фил од рикота и арома на портокал, а на Сицилија омилена комбинација е бриош со гранита.
Италијанците ќе испијат еспресо во секое време од денот, но капучиното е резервирано исклучиво за појадок. Причината? Според нив, млекото по оброк ја отежнува дигестијата.
Ако еспресото ви е премногу силно, можете да нарачате макијато (еспресо со малку млеко), кафе лунго (еспресо со повеќе вода) или кафе американо, кое најмногу наликува на американското филтер-кафе, иако и тоа се подготвува со еспресо.
Во летните горештини популарни се кафе фредо (ладно, засладено еспресо), кафе шекерато (изматено еспресо, слично на еспресо мартини, но без алкохол) и крема ди кафе – ладен кремаст напиток од кафе.
Уште еден совет: ако побарате кафе „за носење“, веднаш ќе се препознаете како турист. Италијанците ретко шетаат со големи чаши кафе – кога еспресото се испива за неколку секунди покрај шанкот, едноставно нема потреба.
Ручекот најчесто се јаде меѓу 13 и 14:30 часот, а вечерата помеѓу 20:30 и 22:30 часот.
Повеќето ресторани отвораат околу 12:30 или 13 часот, а кујната затвора меѓу 14:30 и 15 часот и повторно почнува да работи околу 19 или 19:30 часот. Рестораните што служат вечера пред 19 часот главно се ориентирани кон туристи.
Во помалите градови речиси е невозможно да најдете доцен ручек или рана вечера. Ако огладнете помеѓу оброците, најдобра опција е сендвич од локален бар.
Бидејќи Италијанците уживаат во долгите оброци, рестораните не функционираат по принципот на брзо ослободување на масите. Затоа резервацијата е многу важна, особено во популарните локали.
И уште нешто: келнерот нема да ви ја донесе сметката додека самите не ја побарате. Оброкот се смета за време поминато со семејството или пријателите и би било непристојно некој да ве брза.
Ако резервирате маса за 20:30 часот, таа практично е ваша до затворањето. Затоа, ако влезете во ресторан во 19:30 и видите многу празни маси, не значи дека се слободни – најверојатно веќе се резервирани.
Ретко ќе видите Италијанец да пие вино или друг алкохолен пијалак без храна.
Кога ќе нарачате аперитиво, речиси секогаш ќе добиете и нешто за грицкање – кикиритки, чипс или солени закуски. Иако многумина го споредуваат со „happy hour“, аперитивото всушност е пијалак што се консумира пред оброк за да го отвори апетитот.
Според Рафаеле Руџеро, менаџер на ресторанот Le Jardin de Russie во Рим, идеалниот аперитив треба да биде горчлив или кисел, а не сладок.
„Пијалакот што поттикнува лачење плунка го стимулира апетитот и го подготвува непцето за ручек или вечера“, објаснува тој.
За време на оброците Италијанците најчесто пијат вино. Исклучок е пицата, која традиционално се комбинира со пиво.
Свежината и сезонските намирници се основата на италијанската кујна.
Иако денес овошје и зеленчук има преку целата година, Италијанците знаат дека вкусот е најдобар кога производите се во сезона. Доматите се највкусни во лето, есента е резервирана за тикви, зимата за артичоки, а пролетта за грашок, грав и аспарагус.
Поради тоа многу ресторани ги менуваат менијата во зависност од сезоната или нудат специјални сезонски јадења.
Италијанците многу често готват дома, па кога излегуваат во ресторан очекуваат храната да биде барем еднакво добра како домашната.
Тие се исклучително чувствителни кога станува збор за автентичните рецепти.
На пример, качо е пепе никогаш не се подготвува со пармезан, туку со пекорино романо. А во вистинската карбонара нема павлака – само гуанчале, јајца, свежо мелен црн бибер и пекорино. Сè друго, според Италијанците, е вистински криминал.
Италијанската кујна е исклучително регионална.
Во Италија ретко ќе најдете мени на кое истовремено има пармиџана од модар патлиџан и котолета ала миланезе.
Во Рим задолжително пробајте карбонара, качо е пепе, аматричана и грича. Во Тоскана се познати папа ал помодоро и бистека ала фјорентина, а Милано е препознатлив по ризото ала миланезе и котолета ала миланезе.
Еден од најубавите делови од патувањето низ Италија е откривањето на локалните специјалитети, па секогаш прашајте го келнерот што препорачува.
Типичното италијанско мени започнува со антипасти (предјадења), продолжува со прими (тестенини, ориз или супа), потоа следуваат секонди (главно јадење, најчесто месо или риба), конторни (прилози) и на крај долчи (десерт).
Но тоа не значи дека мора секојпат да ги нарачате сите.
„Таквото мени е карактеристично за свадби и големи прослави, кога луѓето седат на маса три или четири часа. Кога вечерам со сопругата или со пријателите, најчесто нарачуваме предјадење, тестенини или главно јадење со прилог, а потоа десерт“, вели Руџеро.
На болоњезе сос можете да ставите малку рендан пармезан, но никогаш не барајте пармезан врз тестенини со школки или друга морска храна.
Силните сирења, како пармезанот и пекориното, ги прикриваат нежните вкусови на рибата и морските плодови.
Руџеро додава дека многу римски рецепти веќе содржат доволно сирење, па нема потреба од дополнително.
Ако сепак сакате уште, најдобро е сирењето да се ренда непосредно пред сервирањето, бидејќи претходно ренданото брзо ја губи аромата.
Во Италија, со многу ретки исклучоци, не е вообичаено храната што останала да се носи дома.
Но постои подобра идеја ако сакате да пробате повеќе различни јадења – побарајте меца порционе, односно половина порција.
Не секое јадење може да се послужи на овој начин, но многу ресторани ќе ви подготват половина порција тестенини ако љубезно побарате.
ФОТО: Freepik
Мисо, јузу, гочујанг и матча повеќе не се резервирани само за азиските пазари и специјализираните ресторани. Готвачите ги користат за сосови, десерти, коктели и кафе, а нивната популарност расте од година во година.
Многумина мислат дека производителите намерно оставаат празен простор, но вистината е сосема поинаква.
Шпагетите се симбол на италијанската кујна, но нивната вистинска историја е многу подолга и поинтересна отколку што повеќето мислат.
Сините сирења не се само храна — тие се искуство. Од дивата сила на Roquefort, преку кремастата мекост на Gorgonzola, до балансираната практичност на Danish Blue, секое од нив носи сопствена приказна.
И токму во таа разноликост лежи нивната убавина: храбрите комбинации секогаш се наградени со вкус што се памети.
Дознајте ги први сите новитети, ексклузивни понуди и настани!
